Afbeelding1
Nieuwsbrief nummer 10, oktober 2019.

PAS-uitspraak Raad van State. Ramp, of toch een kans?

Op dit moment van schrijven is de hele samenleving in de ban van de gevolgen van de uitspraak van de Raad van State over de stikstof uitstoot.

Het “zwarte pieten” is volop aan de gang en er worden nogal grote uitspraken gedaan om de uitstoot te beperken. Vaak zijn we geneigd om alleen maar voor ons zelf of onze eigen omgeving te denken.

Zelf denk ik dat het probleem met betrekking tot stikstof heel anders benaderd kan worden. Het zou ook kunnen dat we als samenleving in zijn geheel wat bewuster met alles omgaan door bijvoorbeeld minder auto te rijden en dan ook nog wat minder hard. Minder in het vliegtuig stappen, minder dieren houden en bewuster met ons voedsel omgaan. Soms denk ik weleens dat er een soort nieuwe “grondwet/bodemwet” uitgedacht moeten worden waarin de natuurlijke processen in de bodem, lucht en water centraal staan.

Ook in de financiële wereld lijkt men alleen maar te koersen op economische groei en dit lijkt mij niet duurzaam en houdbaar op lange termijn. Genoeg stof tot nadenken!

Als Collectief Midden Overijssel zijn en blijven we actief bezig om de financiële middelen die beschikbaar gesteld worden door de overheid op de meest kansrijke plaatsen in ons gebied te faciliteren middels Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb). Ook projecten van marktpartijen (die actief zijn in de landbouw) op dit gebied komen op ons af. Dit is een proces wat momenteel sterk groeiend is.
Het beschermen van doelsoorten, waterkwaliteit, bevorderen van biodiversiteit op de landbouwbedrijven en het in stand houden van landschapselementen worden ook door deze marktpartijen als heel belangrijk gezien.

Om die reden zijn we bijvoorbeeld aangehaakt bij Stichting Groene en Blauwe Diensten Overijssel en bieden u een cursusaanbod vol met tips en advies ter ondersteuning van het onderhoud en beheer van verschillende landschapselementen. Verderop in de nieuwsbrief informeren we u daar over.

Bedankt voor uw aandacht en maak vooral gebruik van het cursusaanbod. Vol = vol.
Herman Menkveld,
voorzitter
foto Herman Menkveld

Van de bestuurstafel.

In de vorige nieuwsbrief informeerde wij u over de wijzigingen in de werkorganisatie. Dat was tevens aanleiding om de portefeuilleverdeling ook eens onder de loep te nemen. In een bestuursvergadering hebben we de taken onderling opnieuw verdeeld.

De taken zijn verdeeld in zeven portefeuilles. Aan elke portefeuille zijn twee portefeuillehouders gekoppeld. De eerste portefeuillehouder is verantwoordelijk voor zaken die onder die portefeuille vallen. Hij stemt zaken af met de tweede portefeuillehouder en/of de projectcoördinator (Joachim van der Valk). Gezamenlijk vormen ze een soort overlegorgaan voor onderwerpen die onder de betreffende portefeuille vallen.
Secretariaat en algemene zaken
1e Wim Boom
2e Herman Menkveld
Beheer en kennisontwikkeling
1e Herman Menkveld
2e Roland Velema
Personeelszaken
1e Jan Jansen Holleboom
2e Henk Grimberg
Kwaliteitszaken
1e Gertjan Lefers
2e Wim Boom
Financiën
1e Roland Velema
2e Gertjan Lefers
Schouw en sanctie
1e Jos Knoef
2e Jan Jansen Holleboom
PR en communicatie
1e Henk Grimberg
2e Wim Boom

Mocht u vragen, opmerkingen of suggesties hebben. Mail ons, de gegevens vindt u terug op de website https://www.collectiefmiddenoverijssel.nl
Gertjan Lefers,
bestuurslid
Lefers

Actueel.

Agrarisch Waterbeheer steeds belangrijker

In deze tijd van klimaatverandering wordt waterbeheer steeds belangrijker. De trits van water vasthouden – water bergen – water afvoeren speelt een grote rol in het agrarisch gebied. Waterschappen moeten voldoen aan de Europese kaderrichtlijn water (KRW), die eisen stelt aan de waterkwaliteit.

Met de twee zeer droge zomers achter ons is wel gebleken hoe belangrijk het is om het water in de hoger gelegen gebieden vast te houden en te bergen zodat het vervolgens gedoseerd naar de lager gelegen gebieden kan vloeien. De infrastructuur hiervoor moet nog worden verfijnd en deels zelfs nog worden aangelegd.
De kwaliteit van het water is een tweede probleem. Door de uitspoeling van nutriënten van - onder andere bemesting - loopt de waterkwaliteit sterk terug.
Verder kun je met een duurzame manier van werken ook bevorderen dat het organische-stofgehalte van de bodem verhoogd wordt. De grond kan dan ook meer water vasthouden.

Met de inzet van het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb) kan ook voor de categorie water een pakket aan maatregelen worden ingezet. De financiering komt in dat geval rond door cofinanciering door provincie en waterschappen. De maatregelen bestaan in feite uit het inzaaien van akkerranden langs watergangen met bloemenmengsels, vaak in combinatie met korte kruidenrijke grassoorten.
De randen worden niet bemest en dienen als bufferstrook zodat uitspoeling van meststoffen wordt tegengegaan. De rand is dan ook te gebruiken als voedsel en dekking van vogels.
Ook trekken de randen nuttige insecten aan, zoals de sluipwespen, die bijvoorbeeld de schadelijke luizen in een landbouwgewas opeten. De boer hoeft dan minder te spuiten wat weer goed is voor de waterkwaliteit.

Onlangs hebben de drie Overijsselse collectieven een overleg gehad met de Provincie en de Waterschappen in ons gebied, waarbij deze zogenaamde Blauwe Diensten onderwerp van gesprek waren. Het betreft de inzet vanaf 2021. Bekeken wordt in hoeverre we de blauwe diensten kunnen vernieuwen en uitbreiden. Dat heeft gevolgen voor de openstelling in 2020. Dus moeten we ons daar op voorbereiden. De provincie heeft, via cofinancieringsgelden, de provinciale bijdrage voor de nieuwe GLB periode veiliggesteld.

We hopen hiermee straks een substantiële uitbreiding van het aantal contracten in de categorie water te bereiken.

Meer weten over de mogelijkheden van de Categorie Water beheerpakketten, bekijk onze website of klik op onderstaande button.
Wim Boom,
Secretaris

Wim Boom

Van de uitvoering.

De omvang en complexiteit van de taken van het collectief nemen jaarlijks toe. De toegenomen aandacht voor (transitie naar) natuurinclusieve landbouw zien we binnen het ANLb terug, maar ook in de vorm van verschillende projecten op het snijvlak van landbouw en natuur. Hierbij steken we in om de flexibiliteit van het subsidiestelsel optimaal te benutten en waar mogelijk maatwerkafspraken te maken. Dat vraagt aandacht, afstemming, kennis en een vergrootte gezamenlijke verantwoordelijkheid.
Dit vraagt steeds meer van de werkorganisatie. Henk Grimberg schreef er in de vorige nieuwsbrief al over. Nu zijn we dan ook echt van start gegaan. Per 1 augustus 2019 is Paul te Velde verantwoordelijk voor de leefgebieden Droge Dooradering en Open Akker en Leonard Rouhof is verantwoordelijk voor de leefgebieden Open Grasland en Categorie Water. De overige veldmedewerkers blijven voor lokale en regionale uitvoeringszaken in beeld.

Wat merkt u hiervan?
Voor u verandert er op papier niets. De coördinatoren zullen echter meer en meer zichtbaar worden binnen het gehele werkgebied van het collectief en zult u mogelijk (meer) contact met beide coördinatoren hebben. Onderstaand nogmaals de contactgegevens van beide heren.
paul ten velde
Paul ten Velde is het eerste aanspreekpunt voor de gebieden van de ANV’s: SVP Hardenberg, De Ommer Marke, Hooltwark en Landschapsfonds Enschede. U kunt Paul per email bereiken via velde@collectiefmiddenoverijssel.nl of bellen met 06 - 52 69 49 73.
Leonard
Leonard Rouhof is het aanspreekpunt voor de gebieden van de ANV’s: Groen Salland, Land en Schap en De Reggestreek.
U kunt Leonard bereiken per email rouhof@collectiefmiddenoverijssel.nl of telefonisch 06 -10 35 86 94.
Afscheid Rick Wijnberg
Rick Wijnberg, veldmedewerker in Salland, heeft in goed overleg per 1 september 2019 afscheid genomen van het collectief. De werkzaamheden vallen steeds moeilijker te combineren met zijn fulltime baan en de opleiding die hij daarnaast ook nog volgt.

Rick was een vertrouwd gezicht in Salland als 1e aanspreekpunt van het weidevogelbeheer in Salland (Lierder- en Molenbroek, Schaner- en Hellendoorschebroek en de Bolwerksweiden) en het intekenen van het Sallandse beheer in ons registratiesysteem.
Bedankt Rick voor je inzet en al je mooie foto's. Wij wensen je veel succes met alles waar je mee bezig bent!
Rick
Gebiedsaanvraag 2020
In de vorige nieuwsbrief hebben we u meegenomen in de voorintekening 2020. Inmiddels is de gebiedsaanvraag 2020 ingediend bij provincie Overijssel. Hierbinnen ligt voor de leefgebieden Droge Dooradering en Open Grasland wederom een mooie beheeruitbreiding in het vooruitzicht. De provincie en RVO toetsen de nieuwe aanvraag en bij een positieve reactie volgt een beschikking. We gaan voorlopig uit van een positieve beschikking in oktober, maar dat is nog niet zeker.

De ruimte voor de gebiedsaanvraag 2020 is nog niet volledig ingevuld. De komende weken wordt nog nieuw beheer geworven. Daarbij richten we ons vooral op de zogenaamde aandachtsgebieden (die kunt u terug vinden op de website) omdat de kans dat dit beheer gehonoreerd kan worden uiteindelijk het grootst is.

Heeft u interesse in ANLb-beheer en ligt u binnen een aandachtsgebied meldt u zich dan bij uw leefgebiedcoordinator Paul of Leonard. Begin november wordt de balans opgemaakt en vindt de ecologische toets plaats op het aangevraagde beheer. Hierbij wordt bijvoorbeeld gekeken of het aangevraagde beheer bereikbaar is voor de kamsalamander, of het voldoende aansluit bij het overige weidevogelbeheer en/of het interessant en bereikbaar is voor de patrijs.

Dit proces vraagt zorgvuldigheid. Het collectief streeft er naar om de voorintekenaars in november waar mogelijk duidelijkheid te geven over de status van de voorintekening en te starten met het afsluiten van beheercontracten op de geselecteerde beheereenheden.
Nieuw beheerpakket ontwikkeling kruidenrijk grasland (A41)
Door de toenemende aandacht voor kruidenrijk grasland en het belang voor weidevogels worden steeds meer graslandpercelen aangeboden voor ANLb-kruidenrijk grasland. Veel van deze percelen betreffen hoogproductieve graslanden. Het instellen van een rustperiode tot 15 juni resulteert hierbij vaak in een kruidenarme, zware snede die al vroeg in het seizoen gaat legeren en daardoor weinig geschikt is voor weidevogels. Na enkele jaren schieten deze percelen in een dominante graslandfase zoals bijvoorbeeld witbol. Dit is zowel ongewenst vanuit het perspectief van de weidevogel als voor u als deelnemer.

In het nieuwe beheerpakket wordt gestreefd naar ontwikkeling van kruidenrijk grasland ten behoeve van weidevogels. Er wordt niet bemest, en vroeg en vaak gemaaid (en maaisel afgevoerd), zodat er veel biomassa wordt afgevoerd. Het tijdstip van de eerste maaisnede hangt af van de uitgangssituatie. Door het beheer wordt de biomassa productie in een aantal jaren naar beneden gebracht en ontstaat er een structuurrijke zode, waar kruiden meer kans hebben. In zo’n grasland hebben weidevogelkuikens een grotere overlevingskans dan de uitgangssituatie van het grasland. Binnen het ontwikkelingspakket zijn verschillende varianten mogelijk afhankelijk van de uitgangssituatie van het perceel en de aanwezigheid van broedvogels. Het kan zowel toegepast worden bij nieuwe beheereenheden als bij bestaand beheer.

Mocht u hiervoor interesse hebben dan kunt u zich melden bij de leefgebiedcoordinator Open Grasland Leonard Rouhof en/of het secretariaat.
Tijdig uitvoeren en melden landschapsonderhoud!
Beheer van landschapselementen is onderdeel van het beheercontract en de bijbehorende beheervergoeding. Het collectief dient op jaarbasis voldoende oppervlakte aan beheermeldingen in te dienen bij RVO om kortingen te voorkomen. De afgelopen jaren is er al op verschillende plekken beheer uitgevoerd. Tegelijkertijd ligt er nog steeds een grote beheeropgave.

Elk landschapselement heeft een optimaal onderhoudsmoment. Struweelranden kunnen het best in de late zomer of het vroeg najaar gemaaid worden nu de insecten die daarin leven nog erg mobiel zijn. Hetzelfde geldt voor poelen. Vanaf 1 oktober mag ook het onderhoud aan houtachtige elementen weer uitgevoerd worden. Zo kunnen de knotbomen, houtwallen en hoogstamboomgaarden weer gesnoeid worden. Het onderhoud dient plaats te vinden voor 15 maart 2020.

IMG_0806
IMG_1078
Met verschillende deelnemers hebben wij reeds afspraken gemaakt. Het is mogelijk dat u binnenkort ook wordt gevraagd om dit onderhoudsseizoen groot onderhoud uit te voeren.


Wilt u een element graag snoeien dit seizoen dan kunt contact opnemen met coördinator Droge Dooradering Paul ten Velde of het secretariaat over de mogelijkheden. Als u (groot) onderhoud aan landschapselementen uitvoert dient u dit uiterlijk 7 dagen na uitvoering bij het secretariaat te melden. Uw melding moet worden voorzien van een correct ingevuld formulier met handtekening.
Cursussen Landschapsonderhoud
Dit najaar organiseren we samen met Stichting Groene en Blauwe Diensten Overijssel een drietal cursussen. Veldadviseurs geven tips en advies ter ondersteuning van het onderhoud en beheer van de volgende landschapselementen;
1. Houtwal
2. Heg en haag
3. Hoogstamfruit
Elke cursus wordt driemaal in onze provincie georganiseerd, u mag zelf aangeven waar u wilt aanhaken, het hoeft niet per se het werkgebied van midden Overijssel te zijn.
1
2
3
Houtwal
Woensdag 6 november
Vrijdag 8 november
Zaterdag 9 november
Heg en Haag
Donderdag 14 november
Vrijdag 15 november
Zaterdag 16 november
Hoogstamfruit
Donderdag 30 januari
Vrijdag 31 januari
Zaterdag 1 februari
Aanmelden kan via bovenstaande button of via https://www.sgbdo.nl/activiteiten/cursus-houtwal/ Op de website vindt u meer informatie over het programma. Doe het snel want vol = vol.

Wij bieden u graag deze cursus aan en hopen u dan ook op één van de bijeenkomsten te ontmoeten.
Heeft u nog vragen? Mail ons op info@collectiefmiddenoverijssel.nl of bel Linda van het secretariaat 0546-571350.
Het bestuur wenst u vast een leerzame bijeenkomst toe!
Joachim van der Valk,
projectcoordinator
J. v.d. Valk
Tot slot nemen we u graag nog even mee in de afronding van een project, het betreft de inrichting van poelen in Salland

Eind 2017 heeft hebben we Europese subsidie ontvangen voor het inrichten van het leefgebied voor ANLb-doelsoorten. De afgelopen twee jaar zijn hierbinnen bijvoorbeeld plasdrassen en houtwallen aangelegd, plasdraspompen en vossenvallen aangeschaft en zijn botanische graslandpercelen ingezaaid met een kruidenrijk mengsel. Begin oktober is de laatste maatregel uitgevoerd: de aanleg van 7 amfibieenpoelen bij deelnemers in Salland. Deze poelen versterken het leefgebied van de kamsalamander. Ondanks de droogte van de afgelopen twee jaar vulden de poelen zich al snel met water. We zijn dan ook benieuwd of kamsalamanders deze poelen de komende jaren zullen bevolken. We houden u op de hoogte!
PHOTO-2019-09-21-13-34-46
PHOTO-2019-09-21-15-18-59
pop
PHOTO-2019-09-27-18-27-49
Bent U geïnspireerd om met ons mee te praten, denken of doen?
Suggesties, op- en of aanmerkingen zijn van harte welkom.

Stuur het secretariaat een mail en wij reageren!
website email